Cần bảo tồn và phát triển thương hiệu khoai lang Lệ Cần

CSVN Xuân – Với mùi vị độc đáo, khoai lang Lệ Cần từng là niềm tự hào của người dân Gia Lai. Theo thời gian, giống khoai này dần mất đi “ngôi vương” và thương hiệu “thất truyền”. Nay cuộc sống khấm khá lên, người dân mong muốn bảo tồn và phát triển thương hiệu từng được cả nước biết đến.
Người dân thôn Lệ Cần thu hoạch khoai lang trồng xen trong cao su

Người dân thôn Lệ Cần thu hoạch khoai lang trồng xen trong cao su

Một thời hoàng kim

Theo người dân của xã Tân Bình (huyện Đăk Đoa, Gia Lai), hiện nay còn ông Tám Trình (Nguyễn Trình) là còn lưu giữ loại giống khoai lang này và chính gia đình ông, qua 3 thế hệ vẫn một lòng với giống khoai Lệ Cần.

Tìm gặp ông Nguyễn Trình ngay trên cánh đồng khoai 30 ha đang thu hoạch. Trò chuyện với chúng tôi, ông cho hay: “Đến nay, cũng chẳng ai biết chính xác loại khoai này xuất hiện từ khi nào, chỉ biết rằng nó đã theo dòng người di cư từ huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam vào vùng đất Lệ Cần thuộc xã Tân Bình từ những năm 1950”.

Chất đất Bazan màu mỡ đặc trưng của vùng Tây Nguyên trù phú là điều kiện lý tưởng để giống khoai lang, phát triển và cho năng suất cao. Với đặc trưng riêng khi luộc chín, khoai có mùi thơm khác so với những giống khoai trồng tại địa phương, đồng thời lại có vị ngọt, bở, ruột vàng óng, đã tạo nên thương hiệu “khoai lang Lệ Cần” nức tiếng một thời.

Ông Trình cho biết: “Tôi từng nghe cha, mẹ mình kể vào thời hoàng kim của khoai Lệ Cần, nhà nhà trồng khoai lang, thu nhập chính của người dân nhờ khoai lang. Nhiều người dùng làm quà biếu cho người thân, bạn bè khi đi xa, lúc về quê… nên khoai Lệ Cần nhanh chóng nổi danh cả nước từ đó.

Sự xuất hiện của những cây công nghiệp dài ngày như cà phê, nhất là cao su vào những năm 1990 lên đến hàng ngàn ha đã làm thay đổi cuộc sống của nhiều hộ gia đình. Cây khoai lang mất dần diện tích và vị thế trong cơ cấu cây trồng của các gia đình tại địa phương. Cộng với việc người dân không còn mặn mà với loại cây trồng này, nhiều gia đình trồng bằng dây thay vì củ cho tiện lợi nên mất dần đặc tính riêng dẫn đến người dùng nghi ngại về chất lượng…nên khoai Lệ Cần dần đi vào hoài niệm của nhiều người”.

Khoai Lệ Cần khi được luộc chín

Khoai Lệ Cần khi được luộc chín

Bảo tồn thương hiệu “thất truyền”

Giờ đây, khoai Lệ Cần đã dần lấy lại được vị thế và thương hiệu của mình khi bắt đầu xuất hiện tại những sự kiện lớn của tỉnh Gia Lai. Gần đây nhất, trong Lễ hội cồng chiêng, hoa quỳ năm 2018, khoai lang Lệ Cần được tỉnh đưa vào thực đơn như một món ăn đặc sản khi giới thiệu với du khách.

Được biết, vào năm 2008 Trung tâm nghiên cứu giống cây trồng tỉnh Gia Lai đã lập đề án “Phục tráng giống khoai lang Lệ Cần ở huyện Đăk Đoa” do một kỹ sư nông học Vũ Văn Típ làm chủ nhiệm đề tài đã tiến hành nghiên cứu và phục tráng trong thời gian 4 năm. Đề tài này đã được Hội đồng nghiệm thu của Sở khoa học và Công nghệ tỉnh công nhận.

Ông Nguyễn Trình bên những củ khoai Lệ Cần của gia đình trồng.

Ông Nguyễn Trình bên những củ khoai Lệ Cần của gia đình trồng.

Theo chia sẻ của ông Trình, qua 3 thế hệ của gia đình ông chưa bỏ vụ khoai nào, mặc dù có những lúc giá cả bấp bênh. Theo ông, đây là loại khoai dễ trồng do ít sâu bệnh, không tốn nhiều công chăm sóc và chi phí đầu tư thấp hơn trồng khoai lang Nhật như các hộ đang trồng hiện nay. Tuy nhiên, loại khoai này phải trồng bằng củ chứ không trồng bằng dây như một số giống lang khác nên việc duy trì và bảo tồn giống cũng là khâu quan trọng.

Theo quan điểm của ông Trình, việc nhân rộng và bảo tồn giống khoai lang Lệ Cần là không khó bởi mỗi năm khoai lang cho thu hoạch 2 vụ, chi phí đầu tư chừng 25 – 30 triệu/ha nhưng thu lại có thể mỗi ha được từ 80 – 100 triệu đồng. Hơn nữa, loại khoai này chỉ phát huy hết tính năng của nó trên vùng diện tích nhỏ là thôn Lệ Cần nên có thể chuyển đổi một số diện tích cà phê, cao su kém hiệu quả sang tập trung, chuyên canh cho giống khoai này.

VĂN VĨNH

0
Ý kiến của bạn

Please enter your name

Bắt buộc phải có tên

Please enter a valid email address

Bắt buộc phải có địa chỉ email

Please enter your message

Về đầu trang