Nguy cơ từ cây mai dương

CSVN – Hiện nay, ở các ao, hồ, sông, suối tại tỉnh Bình Phước, xuất hiện nhiều cây mai dương – một loại cây có nhiều tác hại cho cây trồng, đất đai và đặc biệt là tốc độ lây lan cực nhanh. Trong khi các cơ quan chức năng vẫn chưa có giải pháp căn cơ để xử lý thì người dân còn thờ ơ vì chưa hiểu rõ tác hại của loại cây này.
Cây mai dương.

Cây mai dương.

Chưa thể kiểm soát

Cây mai dương còn có một số tên gọi khác như: Cây ngưu ma vương, cây trinh nữ nhọn, cây mắc cỡ Mỹ…tên khoa học là Mimosa pigra, thuộc họ Mimosaceae, có nguồn gốc từ Trung Mỹ. Cây này thuộc loại cây bụi, đa niên, thường mọc ở nơi đất trống, ẩm ướt…. Cây có thể cao đến 6m, phân thành nhiều nhánh, thân và cành có nhiều gai nhọn. Hạt phát tán theo gió hay trôi theo dòng nước, có thể giữ sức nảy mầm trên 20 năm. Cây phát triển mạnh tạo thành thảm cây bụi cao, làm cho các loài cây khác không phát triển được. Theo ghi nhận của chúng tôi, cây mai dương thường mọc trải dài theo bờ các con sông, kênh rạch, bưng bàu… Thậm chí những vùng đất trên cạn, ven đường và khu dân cư cũng đã manh mún xuất hiện loại cây này.

Ông Nguyễn Văn Ách – Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm huyện Bù Đốp cho biết: “Trên địa bàn huyện Bù Đốp, cây mai dương xuất hiện ở phần lớn các bưng bàu. Khu vực dọc theo sông Đắk Huýt và các sông, suối trong lâm phần Nông lâm trường Bù Đốp và vùng bán ngập ven hồ Cần Đơn diện tích cây mai dương xâm lấn có thể lên đến hàng trăm hecta. Chúng tôi hết sức khổ sở để chống chọi với loại cây này vì tốc độ lây lan nhanh, nhất là trong vùng bán ngập đang trồng rừng. Có thể nói sự phát triển của cây mai dương đã và đang được đặt ở mức báo động cao”.

Ảnh hưởng nghiêm trọng hệ thực vật

Cây mai dương mọc rất nhanh trong điều kiện đất trống hay ẩm ướt, có khả năng mọc nhanh sau khi bị chặt hạ. Bản thân cây mai dương trưởng thành khi tươi rất dòn nhưng khi khô lại rất dai và cứng khó bị đốt cháy. Khu vực bị cây mai dương xâm lấn thì rất ít cây cỏ khác có thể cạnh tranh. Loài cây này còn làm cho đất nghèo chất dinh dưỡng, gây ảnh hưởng xấu và nguy cơ hủy diệt hệ thực vật, động vật trong rừng, do chứa chất mimosin (loại acid amin có thể gây độc với nhiều loài thực vật). Thân cây mai dương khi chết sẽ phân hủy tạo ra chất độc gây ô nhiễm nguồn nước…

Hiện có 3 biện pháp cơ bản để diệt cây mai dương là thủ công, hóa học và sinh học. Theo Viện Bảo vệ thực vật, biện pháp sinh học đã được tiến hành ở một số nước như thả mọt đục hạt, sâu đục thân, đục ngọn cây. Các biện pháp thủ công, gồm nhổ bỏ cây non, chặt cây, đào rễ cây trưởng thành để khô rồi đốt. Biện pháp hóa học là kết hợp với việc phát chặt cây trưởng thành cho lên chồi rồi phun các loại thuốc hóa học kết hợp với ngâm nước để tiêu diệt cây non.

“Trước đây, tôi thường thả lưới bắt cá trên hồ Suối Cam, khu vực trước Nhà khách Tỉnh ủy, nhưng nay không dám đánh bắt ở khu vực này. Nếu không may lưới bị cuốn theo dòng nước hay cá mắc câu hoảng loạn bơi vào khu vực có cây mai dương, coi như phải bỏ cả lưới lẫn cá” – ông Năm Thạnh, ở phường Tân Phú, TX. Đồng Xoài cho hay. Còn anh Ba Quẹo ở ấp Suối Cam, xã Tiến Thành, TX. Đồng Xoài cho biết: “Nhà ở gần suối nên tôi thấy loại cây này phát triển nhanh và rất khó diệt. Để hạn chế sự phát triển của mai dương khi phát hiện chúng mọc trong vườn nhà phải triệt phá ngay (chặt sát gốc, đào lấy rễ, phơi khô rồi đốt)”.

Theo kinh nghiệm của ông Nguyễn Văn Ách, hạt của cây mai dương rơi xuống, theo nước trôi tới đâu sẽ mọc cây tới đó. Cây xuất hiện trong khu dân cư hay ven đường là do người dân trong quá trình lao động đã tiếp xúc với loại cây này. Khi đó hạt cây mai dương sẽ bám vào quần áo, đi đến đâu hạt sẽ nảy nầm mọc đến đó. Nếu thấy một hoặc cây mai dương mọc lẻ loi ven đường mà không chặt bỏ thì chắc chắn chỉ sau một năm khu vực này sẽ xuất hiện cả trăm cây con. Cứ thế qua từng năm cây sẽ sinh sôi cấp số nhân. Do vậy, cần phải tiêu diệt chúng trước mùa mưa để hạn chế sự nảy mầm, sinh sôi. Cần thiết có thể sử dụng hóa chất với nồng độ cho phép và phải tiến hành thường xuyên, liên tục, tránh hạt phát tán, lây lan sang khu vực lân cận. Nếu không tiêu diệt kịp thời thì kinh phí Nhà nước bỏ ra để diệt trừ loại cây này về sau sẽ rất lớn.

Trao đổi về vấn đề này, ông Lê Xuân Trí, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt – Bảo vệ thực vật tỉnh Bình Phước cho biết: Không chỉ các viện nghiên cứu chuyên ngành, trường đại học mà nhiều vườn quốc gia trong cả nước cũng đã nghiên cứu về cách diệt trừ cây mai dương, nhưng thực tế vẫn chưa có giải pháp nào khả thi. Còn theo đánh giá của các nhà khoa học thì giải pháp hữu hiệu nhất là nhổ bỏ ngay từ nhỏ, nhưng muốn thực hiện được, các địa phương phải tổ chức đội ngũ chuyên môn tuyên truyền, phổ biến rộng rãi cho cộng đồng biết về tác hại và cách diệt trừ loại cây nguy hiểm này.

 Đức Trọng  

Ý kiến của bạn

Please enter your name

Bắt buộc phải có tên

Please enter a valid email address

Bắt buộc phải có địa chỉ email

Please enter your message

Về đầu trang